Jerzy Wcisła

Senator IX i X kadencji


biuro@wcisla.senat.pl

tel. 603 366 761

thin

Samorząd to my – mieszkańcy

27 maja mija 30 lat odbudowy polskiej samorządności. Za nami trzy dekady ogromnej pracy mieszkańców i samorządowców polskich miast, miasteczek i wsi. To wielka lekcja samodzielnego decydowania o naszym najbliższym otoczeniu.

Od 2000 roku, dzień 27 maja obchodzimy w Polsce jako Dzień Samorządu Terytorialnego. Ta data upamiętnia pierwsze wybory samorządowe, które odbyły się 27 maja 1990 r. Historyczne wybory zarządził premier Tadeusz Mazowiecki, na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, uchwalonej przez sejm „kontraktowy” 8 marca 1990 roku.

Inspiracja do podjęcia tej ustawy wyszła z Senatu RP. 13 marca 2020 roku w 30. rocznicę odrodzenia samorządu terytorialnego Senat przyjął uchwałę upamiętniającą tamte wydarzenia.

Samorządy stanowią nie tylko najważniejszą po rodzinie formę organizowania się społeczeństwa, ale są też filarem rozwoju Polski.
W latach 2006-2018 wydatki inwestycyjne samorządów wyniosły blisko pół biliona złotych (461,5 mld zł), stając się potężniejszym od budżetu Państwa inwestorem. Niestety od roku 2015 dramatycznie pogarsza się sytuacja finansowa samorządów1. Zwiększyły się wprawdzie o 15,4 mld zł wpływy z udziału w podatku dochodowym, ale wzrosły o 19,1 mld zł koszty, czyli gminy straciły 3,7 mld zł. Kolejne 7,2 mld zł nie wpłynęło do samorządów w rezultacie innych ulg (PIT 17%, zwolnienia podatkowe dla osób do 26 roku życia) wprowadzanych przez rząd.

Niedoszacowanie wydatków na oświatę spowodowały lukę finansową w wysokości ok. 24 mld zł. Samorządy pokrywają obecnie aż 54,3% kosztów oświaty. W efekcie przedstawionych i innych procesów, w 2018 roku zdolność inwestycyjną utraciło 31 miast na prawach powiatu, 46 powiatów ziemskich i 865 gmin. W kolejnych 46 powiatach i 751 gminach te środki były niższe niż 1 mln zł. Pogarszająca się w tak krótkim czasie sytuacja finansowa grozi zastojem gospodarczym nie tylko samorządom, ale całej Polsce, niewykorzystaniem środków unijnych, a w perspektywie niewydolnością w realizacji podstawowych zadań publicznych.

Związki i stowarzyszenia samorządowe od kilku lat przed takim zagrożeniem przestrzegają. Domagają się od Państwa realizowania zapisanej w art. 167 Konstytucji zasady, że samorządom „zapewnia się udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań” oraz że „zmiany w zakresie zadań i kompetencji […] następują wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów publicznych”.

Elbląg – który jako jedno z 66 miast łączy w sobie uprawnienia samorządu gminnego i powiatowego – także te problemy dotyczą.

Na bieżącym posiedzeniu Senatu występuję o przywrócenie Elblągowi 1,5 mld zł subwencji przyznanej, ale nie wypłaconej. Przyznanej w procedurze tworzenia budżetu gminy, w później zmniejszonej, przez zmianę pewnych wskaźników.

Z danych, które uzyskałem od prezydenta Miasta, wynika, że w latach 2017-2020 miasto dołożyło do oświaty 370 mln zł, z czego 117 mln zł w bieżącym roku.

Dwa lata temu zebrałem dane z 32 samorządów, z których wynika, że samorządy tylko w moim okręgu wyborczego, dokładają do oświaty 200 mln zł rocznie.

Rząd nie wspiera samorządów także w dobie epidemii. Władze Elbląga podobnie do innych samorządów szacują wielkość spadku wpływów z opłat i podatków – na ok. 40-50%. Dla Elbląga oznacza to ok. 50 mln zł mniej w budżecie.

Grozi to bankructwem samorządów. A nie zapominajmy, że po epidemii prawdopodobnym scenariuszem jest głęboki kryzys ekonomiczny, z wysokim bezrobociem, upadkiem wielu firm, co oznacza długotrwały spadek dochodów.

W Senacie zaproponowaliśmy „Tarczę dla samorządów”. Niestety, nasze propozycje – w tym wyrównania strat w dochodach przez Skarb Państwa – zostały odrzucone.

Niestety, bardzo smutnymi refleksjami muszę podzielić się na 30. rocznicę pierwszych wyborów samorządowych. Samorządy są sprowadzane do roli organów administracji wykonujących tylko i wyłączenie zlecone zadania, czyli następuje stopniowy powrót do rzeczywistości z lat 1950-1990.

Co gorsza, wygląda na to, że jest to świadoma polityka obecnych władz, które samorządność traktują jako zagrożenie dla centralistycznej władzy.

1 Przedstawiane dane dotyczą okresu 2015-2018.

Aktualności

Akcja Tak dla in vitro polega na wsparciu przez Państwo kwotą 500 milionów złotych metody in vitro. Popieramy ten obywatelski projekt z przekonania, że każda Polka i każdy Polak powinien mieć szansę zostać rodzicem. Podczas dzisiejszej konferencji poruszonych zostało wiele kwestii m.in, że „Tak dla in vitro” jest projektem obywatelskim, społecznym, my go w całości

Zaczynamy. Ruszyła zbiórka podpisów pod obywatelskim projektem ustawy o refundacji in-vitro. To program, na który czekają miliony par marzących o dzieciach. One nie dają w szyję, tylko często nie mają innej możliwości niż in vitro, żeby zostać matkami. Każda Polka i każdy Polak powinien mieć szansę zostać rodzicem. A państwo powinno im to umożliwić. W

Raczej nie spodziewaliśmy się, że rząd odstąpi od szantażowania Elbląga tym, że nie dokończy budowy kanału przez Mierzeję, jeśli miasto nie przekaże mu większościowych udziałów w elbląskim porcie. Ale już czas, by rząd przedstawił wreszcie argumenty prawne, a nie występował jako sędzia we własnej sprawie. Stanowisko Ministerstwa Infrastruktury w sprawie pogłębienia 900-metrowego odcinka toru wodnego

Podczas konferencji prasowej wspólnie z posłem Jackiem Protasem oraz wiceprezydentem Elbląga dr Michałem Missanem poruszyliśmy temat drastycznego wzrostu kosztów energii elektrycznej i ogrzewania oraz przedstawiliśmy nasze zdanie na temat tych podwyżek i ich konsekwencji dla mieszkańców. Już dawno nie było tematów, który by tak bardzo ludzi jednoczył. Polacy boją się zimy, wzrostu kosztów energii. Uważamy,

Podczas konferencji prasowej wspólnie z posłem Jackiem Protasem poruszyliśmy kwestię otwarcia przekopu przez Mierzeję Wiślaną. Inwestycja, która ma zostać w sobotę szumnie zakończona, nie spełnia swojego podstawowego celu. Żaden większy statek, ponad takie, które już teraz wpływają do elbląskiego portu, nie wpłynie do niego po 17 września – mówił senator Jerzy Wcisła. Takie szumne otwarcie

Młodzież studiująca i ucząca się wraz ze mną, na konferencji prasowej powiedziała, co myśli o stanie polskiej edukacji. Głównymi tematami poruszonymi na spotkaniu prasowym były niskie wypłaty nauczycieli, konieczność reform w szkolnictwie oraz podręcznik do nowego przedmiotu Historia i Teraźniejszość. Zaprosiłem uczniów i studentów m.in z Młodzieżowej Rady Miasta Elbląg Pawła Marchlewskiego i Młodzieżowego Sejmiku

KONTAKT

Biuro Senatora RP Jerzego Wcisła

biuro@wcisla.senat.pl

Hetmańska 31, Elbląg (biuro główne)

Jesteśmy także w:

Braniewie przy ul. Gdańskiej 20

Lidzbarku Warmińskim przy ul. Plac Wolności 5

Tel. 603 366 761

Dyrektor biura – Karolina Śluz